حسين مير حيدر

333

معارف گياهى ( فارسى )

بارهنگ به فارسى گياه و تخم آن را « بارهنگ » و در برخى مناطق ايران « بارتنگ » و در تبريز « تخم بيزوشا » گويند . در كتب طب سنتى با نامهاى « بارتنگ » و يا عربى آن « لسان الحمل كبير » نامبرده مىشود . به فرانسوى آن را Plantain ، Plantain majeur و Grand plantain و به انگليسى Plantain و Larger plantain نامند . در هند در ايالت بمبئى نيز آن را « بارتنگ » مىنامند . گياهى است از خانوادهء Palntaginaceae نام علمى آن Plantago major L . است . گونهء ديگرى به نام Plantago asiatica L . در برخى مدارك به عنوان مترادف بارهنگ يا لسان الحمل كبير ذكر شده است . مشخصات گياهى است چندساله به بلندى 45 - 10 سانتىمتر بدون ساقه . برگها تخم‌مرغى پهن ، ضخيم ، دراز و داراى 9 - 3 رگبرگ كاملا مشخص صاف يا پوشيده از كرك كه به شكل گروهى مستقيما از ريشه از محل يقه از خاك بيرون آمده‌اند . گلها خوشه‌اى و در انتهاى يك پايهء گل‌دهنده گرز مانند ظاهر مىشوند . ميوهء آن داراى دو خانه است و در هر خانه 8 - 4 دانهء تخم‌مرغى كوچك وجود دارد . اغلب قسمتهاى اندام گياه نظير برگ ، ريشه و تخم آن مصارف دارويى دارد . تكثير بارهنگ از طريق كشت تخم آن در زمين اصلى صورت مىگيرد و روش كاشت آن شبيه اسفرزه است كه در آن بخش ذكر شده است .